Jak dobrać okulary?

To pytanie często pada w salonach optycznych. Wybierając odpowiednie akcesoria do korekcji wzroku, chcemy, aby spełniały wszystkie nasze potrzeby, oczekiwania oraz właściwie chroniły nasze oczy. Nie inaczej jest w przypadku okularów przeciwsłonecznych czy do pływania. Wyjaśniamy, na co szczególnie zwrócić uwagę przy doborze okularów.

Dobór okularów do czytania — wizyta u specjalisty

Jeśli potrzebujesz okularów do czytania, wpierw musisz udać się do lekarza okulisty lub optometrysty. Odradzamy samodzielny dobór okularów do czytania, gdyż skutki złego wyboru mogą kosztować Cię przede wszystkim zdrowie i pogłębienie wady wzroku. W gabinecie optycznym specjalista zbada ostrość widzenia za pomocą sprzętu. Maszyna precyzyjnie zmierzy rozstaw źrenic i różnice w korekcji między oczami. Badanie obejmuje także ocenę sposobu akomodacji, reakcji źrenic na światło oraz wykrycie ewentualnych schorzeń takich jak jaskra lub zmiany w siatkówce. A jakie inne czynniki sprawdzić przy wyborze okularów do czytania?

Materiał soczewek i oprawek

Rodzaj materiału wpływa na jakość patrzenia, komfort noszenia (waga), wytrzymałość i cenę. Oprawki z tytanu zalicza się do najlepszych i najdroższych — są elastyczne, nie powodują alergii i cechują się ekstremalną lekkością mimo wysokiej wytrzymałości mechanicznej. Najczęściej używane są oprawki z acetanu, metalu czy tworzywa TR90, przy czym acetat pozwala na szeroką paletę kolorów i wzorów, a TR90 łączy niską wagę z dużą odpornością na urazy. Szkła wykonane z materiałów syntetycznych, takich jak poliwęglan czy CR-39, są lekkie i odporne na uszkodzenia. Szkła mineralne oferują wyższą klarowność obrazu, jednak cechują się większą masą i mniejszą odpornością na pęknięcia. Do najtrwalszych należą soczewki wykonane z materiału Trivex, który charakteryzuje się jeszcze lepszą odpornością na uderzenia niż poliwęglan oraz wyższymi parametrami optycznymi.

Indeks soczewek i powłoka antyrefleksyjna

W kwestii soczewek ważny jest ich indeks, który określa, jak bardzo soczewka załamuje światło. Im cieńsze i lżejsze szkła, tym wyższy indeks — dla osób z niewielką wadą wzroku wystarczy indeks 1.5, natomiast przy mocach powyżej +/– 4 dioptrii warto sięgnąć po indeks 1.67 lub nawet 1.74, aby zminimalizować grubość brzegów. Powłoka antyrefleksyjna zmniejsza odblaski, zwłaszcza przy sztucznym oświetleniu, dzięki czemu oczy mniej się męczą, a my lepiej widzimy podczas prowadzenia pojazdu nocą. Soczewki asferyczne poprawiają jakość i szerokość pola widzenia, eliminując zniekształcenia optyczne występujące przy klasycznych projektach sferycznych.

Soczewki z filtrem światła niebieskiego

Soczewki z filtrem światła niebieskiego chronią oczy przed zmęczeniem podczas korzystania z urządzeń multimedialnych. Redukują suchość, podrażnienia i zaczerwienienia oczu, a także mogą zmniejszać ryzyko bólów głowy. Światło niebieskie emitowane przez ekrany smartfonów, tabletów i monitorów komputerowych zakłóca produkcję melatoniny, wpływając negatywnie na cykl snu. Filtr ten pochłania część tego zakresu widma (400–450 nm), nie zmieniając znacząco percepcji barw.

Sposób czytania a okulary do czytania

Okulary do czytania tradycyjnych książek są dostosowane do odległości około 30–40 cm, co pozwala na komfortowe skupienie wzroku na druku. Okulary do czytania na komputerze mają soczewki o innej mocy i uwzględniają odległość zazwyczaj 50–70 cm. Różnica wynika z ergonomii pracy — monitor ustawiony bliżej niż na długość ramienia wymusza nienaturalną pozycję karku i barków. Niektórzy użytkownicy wybierają soczewki progresywne biurowe, które pokrywają zakres od bliży przez średnią odległość aż po ekran, eliminując konieczność zmiany okularów w ciągu dnia.

Dobór okularów przeciwsłonecznych — ochrona przed UV

Jak dobrać okulary przeciwsłoneczne? Zaleca się chronić oczy przed słońcem, a dokładnie przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. Nie każde przyciemniane okulary mają filtr UV. Należy sprawdzić, czy produkt ma certyfikat i oznaczenie UV400, aby mieć gwarancję właściwej ochrony przed promieniowaniem UVA i UVB. Trzeba mieć świadomość, że jeśli nie będziemy działać profilaktycznie, możemy nabawić się poważnych chorób, takich jak zaćma czy degeneracja plamki żółtej. Źrenica w ciemnych okularach rozszerza się bardziej niż w pełnym słońcu, dlatego noszenie okularów bez odpowiedniego filtra może zwiększyć ekspozycję siatkówki na promieniowanie ultrafioletowe.

Producenci zalecają wybierać te modele, które posiadają soczewki polaryzacyjne — redukują odblaski i poprawiają widzenie, zwłaszcza podczas jazdy autem i uprawiania sportów wodnych. Polaryzacja eliminuje poziome odbicia światła od powierzchni wody, śniegu czy szyb samochodowych, zwiększając kontrast i ułatwiając dostrzeżenie przeszkód. Brązowe soczewki wpływają korzystnie na kontrast i głębię widzenia, z kolei szare sprawiają, że postrzegamy kolory jako bardziej naturalne. Żółte i pomarańczowe soczewki poprawiają widzenie w warunkach słabego oświetlenia, natomiast zielone zapewniają neutralną percepcję barw przy dobrym filtrowaniu odblasków.

Dobór okularów do pływania — rozmiar i powłoki

Okulary do pływania sprawiają, że widzimy pod wodą, a nasze oczy zabezpieczone są przed chlorem czy bakteriami. Przy zakupie okularów do pływania bierzemy pod uwagę rozstaw i wielkość oczodołów. Soczewki powinny obejmować całe oczy i dokładnie przylegać do skóry — każda najmniejsza nieszczelność prowadzi do przenikania wody i obniża komfort pływania. Dobrze, żeby miały powłokę antymgielną. Aby sprawdzić odpowiedni rozmiar okularów do pływania, należy przyłożyć je do twarzy bez zapinania paska i przytrzymać przez kilka sekund. Jeśli natychmiast się odklejają, oznacza to, że są zbyt duże, natomiast uczucie ucisku wskazuje na zbyt mały rozmiar. Idealnie dopasowane okulary przytrzymują się samodzielnie przez około 3–5 sekund dzięki podciśnieniu powstającemu między soczewką a skórą.

Do pływania na otwartych wodach warto wybierać modele wyposażone w filtr UV oraz soczewki lustrzane lub przyciemniane, które chronią oczy przed intensywnym światłem słonecznym. Osoby z wadą wzroku powinny kupić okulary pływackie korekcyjne — dostępne są zarówno w wersji jednakowej mocy dla obu oczu, jak i z różnymi wartościami korekcji dla lewego i prawego oka. Mostek i pasek powinny być regulowane, aby zapewnić stabilność podczas nawrotów i skoków do wody.

Certyfikacja i profilaktyka w dbaniu o wzrok

Niezależnie od tego, do jakiego celu potrzebujesz okularów, należy pamiętać, aby kupować certyfikowane produkty. Odpowiednia profilaktyka w kwestii dbania o swoje oczy to inwestycja w przyszłość. Osoba, która coraz gorzej widzi, doświadcza niepełnosprawności i boryka się z ograniczeniami. Regularne badania wzroku co 1–2 lata, ochrona przed promieniowaniem UV, przestrzeganie zasad higieny podczas noszenia soczewek kontaktowych oraz przerwy w pracy przy komputerze według reguły 20–20–20 (co 20 minut spoglądanie przez 20 sekund na obiekt oddalony o 20 stóp, czyli około 6 metrów) to podstawowe elementy profilaktyki okulistycznej. Zgadzacie się z tym? Dajcie znać w komentarzu.