Cytaty prezydentów USA, które przeszły do historii

Niemal każdy z nas słyszał kiedyś jakiś cytat prezydenta, zwłaszcza prezydenta USA, który mówił nie tylko o sprawach ważnych dla kraju, ale także dla całej ludzkości. Prezydenci USA zasłynęli na świecie jako reformatorzy, marzyciele, obrońcy demokracji czy też kapitalizmu. Cytaty pomogły w tym procesie niejednemu z nich.

Dlaczego słowa amerykańskich przywódców zapisały się w pamięci świata

Prezydenci USA popełniali cytaty polityczne, cytaty społeczne, a także, jeśli można to tak ująć „life-stylowe” (przykładem tego ostatniego może być Ronald Reagan, o czym w dalszej części artykułu). USA to młody kraj z burzliwą historią – tworzenie państwa od nowa byłoby niemożliwe bez słynnych przywódców. To właśnie na nich powołuje się dziś często reszta świata. Wiele wypowiedzi amerykańskich prezydentów stało się punktem odniesienia w dyskusjach o wolności, prawach człowieka i odpowiedzialności obywatelskiej – tematy te pojawiają się także w wypowiedziach polskich intelektualistów, którzy czerpali inspirację z zachodnich wzorców demokracji.

Abraham Lincoln – obrońca wolności i równości

Lincoln był szesnastym prezydentem USA, jednym z czterech, który został zamordowany podczas pełnienia urzędu. Do historii USA przeszedł jako „obrońca niewolników” – to on w czasie wojny secesyjnej reprezentował północ i opowiadał się za zdelegalizowaniem niewolnictwa. Jego cytaty oddają klimat wolności, jaki zaczynał gościć w owych czasach, w początkach tworzenia się Stanów Zjednoczonych, które znają współcześni Amerykanie.

Najważniejsze słowa Lincolna o wolności i prawdzie

Najsłynniejsze z jego cytatów to:

• „Świat nigdy nie znalazł dobrej definicji dla słowa wolność”
• „Jeżeli występuje konflikt pomiędzy prawami człowieka i prawami własności, prawa człowieka muszą zwyciężyć”
• „Nikt nie ma dostatecznie dobrej pamięci, aby kłamać zawsze z powodzeniem”

Ten ostatni cytat można interpretować jako przestrogę przed manipulacją i zakłamaniem w życiu publicznym – Lincoln doskonale wiedział, że polityka oparta na kłamstwie prędzej czy później ujawnia swoje słabości. Jego słowa o konfliccie między prawami człowieka a prawami własności wyprzedzały epokę, w której dopiero zaczynano budować nowoczesny system wartości demokratycznych.

John F. Kennedy – wizjoner i rzecznik odpowiedzialności obywatelskiej

Wśród bardziej popkulturowych prezydentów, na wysokie miejsce w rankingu popularności zasługuje z pewnością, zamordowany podczas prezydentury J. F. Kennedy. To podczas jego urzędowania na Kubie miała miejsce słynna Inwazja w Zatoce Świń, prywatnie natomiast plotkowano o jego romansie z Marilyn Monroe.

Wezwanie do aktywności obywatelskiej

Jego słynny cytat przeszedł do historii. Brzmiał on:

• „Nie pytaj, co twój kraj może zrobić dla ciebie, zapytaj co ty możesz zrobić dla swojego kraju”

To zdanie stało się manifestem pokolenia Amerykanów, którzy w latach 60. XX wieku angażowali się w ruchy społeczne, walkę o prawa obywatelskie i programy wolontariatu. Kennedy wzywał do przekroczenia egoizmu i myślenia kategoriami wspólnoty – w czasach zimnej wojny była to niezwykle potrzebna perspektywa, która mobilizowała społeczeństwo do działania na rzecz demokratycznych wartości.

Ronald Reagan – krytyk komunizmu i miłośnik życiowych refleksji

Reagan zasłynął w USA jako zatwardziały antykomunista, który nawet, jak sam stwierdził, posunął się do delegalizacji największego komunistycznego państwa, jakim był Związek Radziecki. Cytat wyciekł przez przypadek podczas próby mikrofonu (a może był to celowy zabieg, mający przysporzyć Reaganowi popularności?) i brzmiał:

• „Rodacy, miło mi oznajmić, iż podpisałem ustawę na zawsze delegalizującą istnienie Związku Sowieckiego. Za pięć minut rozpoczynamy bombardowanie”

Antykomunizm w pigułce – Reagan o Marksie i Leninie

O głębokiej niechęci do ustroju komunistycznego świadczy też cytat:

• „Komunista to ktoś, kto czyta Marksa i Lenina. Antykomunista to ktoś, kto rozumie Marksa i Lenina”

Reagan sugerował w ten sposób, że prawdziwe zrozumienie ideologii komunistycznej prowadzi nieuchronnie do jej odrzucenia – twierdził, że teoria marksistowska w praktyce zawsze kończy się totalitaryzmem i zniewoleniem jednostki. Jego retoryka odegrała niemałą rolę w kształtowaniu narracji Zachodu w ostatnich latach zimnej wojny.

Dropsowe spojrzenie na charakter człowieka

Warto tutaj przypomnieć także wspomniany we wcześniejszej części tekstu cytat „życiowy”. Ronald Reagan bowiem twierdził, że:

• „Można powiedzieć wiele o charakterze człowieka, obserwując sposób, w jaki zjada dropsy owocowe”

Ta lekka, humorystyczna obserwacja pokazuje, że nawet najbardziej wpływowi przywódcy potrafili spojrzeć na życie z dystansem i docenić drobne, codzienne zachowania jako odbicie głębszych cech osobowości. Reagan łączył w swoim wizerunku twardą politykę z przystępnością i umiejętnością nawiązywania kontaktu z wyborcami na poziomie ludzkich, powszednich doświadczeń.